Likwidacja rowu a Prawo wodne: Pozwolenie czy zgłoszenie?

Planujesz rozbudowę działki budowlanej, inwestycję rolną lub przebudowę drogi, a na Twojej drodze stoi rów melioracyjny lub przydrożny? Z fizycznego punktu widzenia sprawa wydaje się prosta – wystarczy nawieźć ziemi i go zasypać. Z punktu widzenia Prawa wodnego sprawa jest jednak niezwykle restrykcyjna. Dowiedz się, dlaczego likwidacja rowu często staje się pułapką dla inwestorów.

Dlaczego rów przydrożny jest urządzeniem wodnym?

Wielu inwestorów błędnie zakłada, że rów zlokalizowany wzdłuż drogi nie podlega pod rygorystyczne przepisy gospodarki wodnej, argumentując, że jest jedynie elementem technicznym jezdni. Nic bardziej mylnego.

Zgodnie z art. 16 pkt 65 Prawa wodnego, urządzeniami wodnymi są obiekty służące kształtowaniu zasobów wodnych. Rów ziemny lub trawiasty jest obiektem nieszczelnym. Oznacza to, że oprócz zbierania wód z pasa drogowego, dodatkowo odwadnia lub nawadnia tereny przyległe i wpływa na poziom wód gruntowych. Skoro kształtuje on lokalne zasoby wodne, to bezspornie stanowi urządzenie wodne.

Zastąpienie rowu rurą – likwidacja czy przebudowa?

Często spotykanym scenariuszem podczas inwestycji (np. przy budowie ścieżek rowerowych wzdłuż dróg) jest plan zasypania rowu i wybudowania w jego miejscu podziemnej kanalizacji deszczowej, do której woda ma trafiać poprzez wpusty uliczne.

Inwestorzy próbują kwalifikować takie roboty jako "przebudowę rowu" w ramach zwykłego zgłoszenia wodnoprawnego (art. 394 ust. 1 pkt 11). Stanowisko urzędów w tej sprawie jest jednak odmienne i bardzo rygorystyczne:

W świetle prawa nie jest to zwykła "przebudowa", lecz dwie odrębne inwestycje: skasowanie jednej i budowa drugiej. Złożenie tylko wniosku o zgłoszenie poskutkuje wydaniem decyzji odrzucającej.

Mit krótkiego odcinka (Czy mogę zasypać 9 metrów?)

Inwestorzy nierzadko zadają pytanie: "Skoro przepust do 10 metrów można wybudować na zgłoszenie, to czy zlikwidowanie rowu na odcinku 9 metrów też wymaga tylko zgłoszenia?"

Działka prywatna a wymóg pozwolenia

Często spotykamy się z sytuacją, w której rolnik lub inwestor prywatny po prostu nawiezie ziemi i zasypuje rów znajdujący się na środku własnego pola. Czy na "swoim" musi pytać urzędników o zgodę?

Tak, prawo dotyczy wszystkich – osób fizycznych i prawnych. Istnieje jednak jeden, bardzo wąski furtkowy wyjątek prawny. Można odstąpić od wymogu uzyskania pozwolenia na likwidację rowu tylko wtedy, gdy łącznie zostaną spełnione trzy warunki:

• Rów w całości znajduje się na działce podmiotu dokonującego zasypania.
• Zasypanie rowu zmienia stosunki wodne wyłącznie w granicach tej prywatnej działki (nie zablokuje spływu wód u sąsiada).
• Prace nie powodują jakichkolwiek szkód w środowisku naturalnym.

Z praktyki wiemy, że wykazanie spełnienia tych wymogów bez rzetelnej ekspertyzy hydrologicznej jest niemal niemożliwe i wysoce ryzykowne.

A co z MPZP i Miejscowymi Planami?

Złożenie idealnego operatu na likwidację rowu to nie wszystko. Często zapomina się o nadrzędnych aktach prawa miejscowego. Jeżeli w Miejscowym Planie Zagospodarowania Przestrzennego (MPZP) dla danej działki widnieje zapis: "obowiązuje zakaz likwidacji rowów odwadniających i melioracyjnych występujących na terenie objętym planem", Wody Polskie nie mogą zatwierdzić Twojego wniosku. Zgodnie z art. 396 ust. 1 pkt 7 Prawa wodnego, pozwolenie wodnoprawne nie może być wydane, jeśli jest niezgodne z aktami planowania przestrzennego.

Jedynym ratunkiem w takiej sytuacji jest próba wykazania (poprzez operat), że Twoje prace to nie "likwidacja", lecz jedynie przebudowa koryta, polegająca np. na niewielkiej korekcie jego trasy z zachowaniem dawnych funkcji i przepustowości.